BART BAERT ORGANISEERT WANDELTOCHTEN MET BUENCAMINO
'Bedrijven moeten hun mensen vaker naar buiten sturen'
Bart Baert was CEO, maar gooide na een persoonlijk drama zijn professionele leven om. Hij bouwde een zaak rond wandelen, met een winkel en de organisatie van tochten naar Santiago de Compostella en andere pelgrimsoorden. "Ik ontdekte dat wandelen helend kan werken."
- BENNY DEBRUYNE, FOTOGRAFIE JONAS LAMPENS
Op een steenworp van het strand van Nieuwpoort ligt de wandelwinkel Buencamino. Wanneer je er binnenstapt, vallen de twee portretten van Annelies en Brecht nauwelijks op, maar zonder hen was er geen winkel geweest. Toen ze nog peuters waren, leken de kinderen van zaakvoerder Bart Baert gezond. Later bleek dat ze allebei ongeneeslijk ziek waren. Door de stofwisselingsziekte sanfilippo functioneerden de enzymen in hun lichaam niet normaal, waardoor ze zich zowel motorisch als verstandelijk niet konden ontwikkelen. Artsen voorspelden dat hun levensverwachting beperkt zou zijn. Annelies was twintig toen ze in 2005 stierf tijdens een operatie. In 2009 overleed haar jongere broer Brecht.
Om met het helse verdriet om te gaan, ging Bart Baert wandelen. Hij begon de sint-jakobsschelpen en de wegwijzers van de beroemdste pelgrimstocht ter wereld te volgen, de Camino de Santiago. Hij deed de tocht nog eens over, het verdriet was te groot. Vanuit heel Europa leiden pelgrimswegen door Frankrijk naar Santiago de Compostela,waar volgens de traditie het graf van de apostel Jakobus ligt. "Zo ontdekte ik dat wandelen helend kan werken", zegt Bart Baert. "Er is de fysieke kant: hoe meer je wandelt, hoe beter je je voelt. Maar bij mij ging het vooral om de mentale kant. Wandelen kan ervoor zorgen dat je als mens naar binnen keert, waarbij je wordt geconfronteerd met jezelf en als een ander mens terugkomt." Bart Baert, toen een prille vijftiger, besloot zijn professionele leven om te gooien. Tot 2007 was hij CEO van het schoonmaakproductenbedrijf Alpheios Belgium. Voortaan wilde hij mensen in beweging brengen en hen helpen al wandelend hun trauma's te verwerken. Steeds meer wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat wandelen in de natuur het immuunsysteem versterkt, de concentratie en creativiteit verhoogt en angst vermindert. "Mijn business is mensen in beweging te brengen, fysiek en mentaal", zegt Baert.
2014 werd een scharnierjaar in zijn leven. Hij startte in Nieuwpoort de wandelwinkel Buencamino - 'buen camino' of 'het goede pad' is wat de pelgrims elkaar toewensen in het Spaans. Hij richtte de wandelclub op als vzw en profileerde zich als de eerste wandelcoach in Vlaanderen, op basis van het PAVA-coachingcertificaat dat hij had behaald. Baert trekt wat met zijn been - door het vele wandelen is het overbelast - maar hij blijft als kwieke zestiger reizigers begeleiden. Buencamino profileert zich als de enige wandelwinkel in België die een 'totale wandelbeleving' aanbiedt.
'Mijn business is mensen in beweging te brengen,
fysiek en mentaal'
BART BAERT, BUENCAMINO
Sint-Olavswegen
In de winkel, vol kledingrekken en wandrekken met schoenen, staat een toestel waarmee Bart Baert klanten persoonlijk adviseert over welke wandelschoen bij hen past. De een heeft smalle voeten, de ander brede. Aan de muur hangt een kaartje met pelgrimsroutes. Die lopen niet alleen naar het zuiden. Zo leiden de Sint-Olavswegen naar de Noorse stad Trondheim, waar de Vikingkoning Olav II Haraldsson ligt begraven en heilig werd verklaard. De meeste pelgrims slapen onderweg in sobere gastverblijven met stapelbedden, maar Buencamino richt zich op wandelaars die bereid zijn te betalen voor comfort. De wandelaars hoeven hun rugzak niet zelf te dragen. Voor een tweeweekse camino, inclusief vliegtuigreis en luxehotel, betaal je ongeveer 3.000 à 4.000 euro. Met Buencamino organiseert Baert een paar camino's per jaar, naar Santiago, Rome en Trondheim. Het publiek bestaat vooral uit 45- tot 70-jarigen, met meer vrouwen dan mannen en heel wat koppels.
Zijn nieuwe leven als wandelondernemer kende een moeizame start. De winkel was verlieslatend en sloeg niet aan. "Het was allemaal outdoor trekking of sport. Ik was de enige die me uitsluitend op wandelen richtte", zegt Bart Baert. Hij stond op het punt ermee te stoppen, zijn voorraad uit te verkopen en zich volledig op wandelcoaching te richten, toen in 2020 de coronapandemie uitbrak. Zijn winkel moest dicht en hij bleef met zijn voorraad zitten. Er was me niets gegund, dacht Baert.
Hij kon terugvallen op zijn vorige leven in de thuiszorg- en dienstenchequesector. Begin jaren 2000 was Baert directeur van het thuiszorgbedrijf Assist@Home geweest en in 2011 had hij de thuiszorgwinkel Comcasa opgericht, die producten, materiaal en diensten verkocht om mensen te helpen zo lang mogelijk thuis te wonen. Baert ging deeltijds werken voor Exxtratime, dat poets-, strijk-, huishoud- en boodschappenhulp met dienstencheques aanbiedt in West- en Oost-Vlaanderen. Met die inkomsten en zijn spaarcenten hield hij Buencamino tijdens corona draaiend: "Tijdens de pandemie werkte ik veel in de thuiszorg. Zo had ik een inkomen, wat voor veel zelfstandigen niet het geval was."
Wandelend vergaderen
Vóór de coronapandemie voelde hij zich vaak een roepende in de woestijn wanneer hij sprak over de welzijnseffecten van wandelen. Dat veranderde tijdens de lockdowns. “Toen werknemers buiten of wandelend gingen vergaderen, dacht ik: potverdorie, in 2014 werd ik uitgelachen toen ik dat suggereerde. Ik was te vroeg.
Meerdere mensen, onder wie mijn bankier en mijn boekhouder, raadden me aan met de winkel te stoppen. Het vastgoed dat ik door de jaren had opgebouwd, moest ik verkopen om mijn passie te redden. Maar ik bleef volharden en corona deed de rest."
Hij heropende zijn winkel en bleef pelgrimsreizen organiseren. Buencamino was een van de tien finalisten van de Trofee van de Zelfstandige 2024, uitgereikt door het telecombedrijf Orange. Er waren meer dan achthonderd kandidaten. Baert liet de bekroning uitvergroten tot afficheformaat en hing die trots op in zijn winkel.
Bart Baert verwijst naar het interview in Trends met Linda Cappelle, de algemeen directeur van de hr-dienstenleverancier Bright Plus. Cappelle hertekende het welzijnsbeleid in haar organisatie, noemt haar leiderschapsstijl 'management by walking around' en schreef haar visie neer in een boek. "Ik wil me in de toekomst meer op de bedrijvenmarkt richten met Buencamino", zegt Bart Baert. "Bedrijven moеten inzien dat ze hun mensen vaker naar buiten moeten sturen.Dat zal leiden tot betere bedrijfsresultaten. Als je één uur buiten in beweging bent, ben je gezond bezig. Dat bewustzijn groeit, maar er kan nog veel gebeuren om bedrijven gezonder te maken, vertrekkend vanuit de gezondheid van de werknemers. Mensen beseffen steeds meer dat ze de wereld beter kunnen verdragen als ze er even uitstappen."
Baert weet waarover hij spreekt. Hij geeft toe dat hij in zijn vorige leven soms te veel doordramde:
"Ik zei: dit is waar we naartoe gaan als bedrijf. Maar als ik omkeek, zag ik dat niemand van mijn medewerkers me volgde."
'Als werknemers 's middags tien minuten buiten zouden
wandelen, zouden ze elkaar veel meer aanspreken'
BART BAERT, BUENCAMINO
Camino Group
De Camino de Santiago is niet onbekend bij bedrijven. Joost Callens, de uitvoerend voorzitter van Durabrik, die in Vlaanderen geldt als een rolmodel voor authentiek leiderschap, wandelde jaren geleden ook naar Santiago de Compostela. Callens legde symbolisch een stukje camino aan naast zijn kantoor en noemde de overkoepelende familiale bouwgroep, waaronder bekende merken als Durabrik en Victor vallen, Camino Group. Net zoals Joost Callens streeft Bart Baert in alles wat hij doet naar verbinding. Individuen mogen hun eigen camino lopen, maar wie zich boven de groep stelt, kan niet mee tijdens een begeleide pelgrimstocht van Buencamino.
"Doordat mensen volledig ontzorgd zijn, kunnen ze zich helemaal richten op het wandelen en verbinding maken met de natuur en met anderen", zegt Baert. "Mensen geven hun gsm af tijdens het wandelen. De route is goed aangegeven, je hebt je gsm niet nodig. Als werknemers's middags tien minuten buiten zouden wandelen, zou je die verbinding ook zien en zouden ze elkaar veel meer aanspreken."
Er kan nog veel gebeuren om bedrijven gezonder te maken.
- Bart Baert